Giáo phái (hoặc môn phái) là một nhóm nhỏ tách ra từ một hệ thống niềm tin tôn giáo, triết học, hoặc chính trị lớn hơn, có hệ thống giáo lý, thực hành, và tổ chức riêng biệt, thường do một nhà lãnh đạo hoặc một tập hợp các nguyên tắc khác biệt hình thành, như các nhánh trong Kitô giáo, Phật giáo (Phật giáo Bộ phái), hay Đạo giáo (Bắc Tông, Nam Tông).
Đặc điểm của giáo phái:
- Nguồn gốc: Thường là nhánh, phái sinh từ một tôn giáo/tổ chức mẹ lớn hơn (ví dụ: các phái trong Đạo giáo, các phái Phật giáo).
- Sự khác biệt: Có bộ quy tắc, nguyên tắc, hoặc cách diễn giải giáo lý riêng, tách biệt so với nhóm gốc.
- Phạm vi: Có thể áp dụng cho cả lĩnh vực triết học, chính trị (ví dụ: các trường phái triết học) và tôn giáo.
- Xã hội học: Được nghiên cứu dưới góc độ xã hội học, với các định nghĩa khác nhau về thuật ngữ này.